Garnek żeliwny i patelnia żeliwna w jednym

Garnek żeliwny i patelnia żeliwna w jednym


Kilka lat temu, naszło mnie by kupić garnek żeliwny, bo ponoć jest “zdrowszy” bez możliwych szkodliwych wyziewów generowanych przez wstępne podgrzewanie nie obrobionego naczynia kuchennego. Fajnie się zapieka, gotuje i równomiernie rozprowadza ciepło z dna przez ściany boczne, jednocześnie długo je utrzymuje. Różne przepisy, które znajdywałam – używały żeliwnych garnków. No i przede wszystkim mój facet koniecznie potrzebował, by robić swoje ulubione gratin dauphinois .

Po długich przemyśleniach i poszukiwaniach, zdecydowałam się na garnek cały żeliwny, bez emalii. Oto moje przemyślenia.

Jeśli nie chce Ci się czytać całej strony, kliknij na interesujący Cię temat:

PLUSY I MINUSYCodzienne UŻYTKOWANIE
IMPREGNACJA, czyli wypalanie, sezonowanie garnka żeliwnego
(co to jest, po co impregnować, czym wypalać garnek żeliwny)
PODSUMOWANIE
PIELĘGNACJA garnka żeliwnegoZapisz się na Newsletter

GARNEK ŻELIWNY – CAST IRON – 2 w 1 firmy LODGE

(to jedna z bardziej znanych firm w USA, słynie z dobrej jakości, ceny są stosunkowo “normalne” w porównaniu do innych znanych firm).

Garnek żeliwny i patelnia w jednym - LODGE

Dlaczego? Co mnie przekonało przed zakupem?

1. Garnki żeliwne Lodge mają nieprzywierającą powierzchnię

2. Można je używać w kuchenkach indukcyjnych, ceramicznych, elektrycznych, gazowych

3. Można zapiekać w nim w piekarniku, na grillu, a nawet przy ognisku. 

4. Producent zapewnia, że jest łatwy w utrzymaniu czystości

5. Model, który wybrałam jest 2w1 – pokrywę garnka można używać jako patelnię żeliwną!

6. Przyzwoita cena


GARNEK ŻELIWNY – jak to wygląda w użytkowaniu?

To co tu piszę, to moje osobiste doświadczenie po kilku latach użytkowania tej konkretnej firmy.

➕ PLUSY

  • nowy garnek Lodge był już zaimpregnowany przez producenta, nie musiałam wykonywać “pierwszego czyszczenia (czyli impregnacji)” – co jest obowiązkowe w przypadku wielu innych firm
  • uwielbiam fakt, że w mam jedno naczynie, a mogę je używać jako dwa osobne – garnek i patelnię! (2w1)
  • rzeczywiście rewelacyjnie się gotuje w garnku żeliwnym, a smaży na patelni
  • ciepło utrzymuje się długo
  • ciepło rozkłada się równomiernie po całym garnku, co sprawia, że jedzenie jest również równomiernie upieczone, czy usmażone
  • potrzeba mniej tłuszczu do smażenia
  • w moim domu, a także tam gdzie jeżdżę zazwyczaj mam płytę indukcyjną i za każdym razem jestem pełna podziwu, że ten garnek żeliwny nadaje się na ten rodzaj palnika
  • im częściej używam garnka żeliwnego, tym lepsza patynowa nawierzchnia, czyli tym mniej jedzenie przywiera, a garnek jest coraz bardziej zabezpieczony i będzie mi dłużej służył

➖MINUSY

  • ciężki
  • dość uciążliwa, tak zwana impregnacja garnka żeliwnego (patrz niżej) – co prawda nie musiałam wykonać przed pierwszym użytkowaniem (patrz plusy Lodge), ale gdy z powodu mojego złego czyszczenia i użytkowania garnek zaczynał mi rdzewieć musiałam go “wypalić”. Jest to dość czasochłonne, mega mocno się wszystko dymi i brzydko pachnie. Co chwila mi się załączał detektor CO2.
    ✋🏻 UWAGA! ten fakt dotyczy dotyczy wszystkich garnków żeliwnych
  • fakt, że garnek żeliwny w zasadzie musisz umyć zaraz po skończonym gotowaniu – nie zawsze jest czas i miejsce na to.
    ✋🏻UWAGA! ten fakt dotyczy dotyczy wszystkich garnków żeliwnych
  • często odkładanie mycia garnka żeliwnego na później – kończy się to tym, że resztki jedzenia przylegają bardzo do garnka no i trzeba zastosować “specjalne” czynności (o których piszę niżej)
    ✋🏻UWAGA! ten fakt dotyczy dotyczy wszystkich garnków żeliwnych

IMPREGNACJA, sezonowanie – czyli “wypalanie” lub “przepalanie” garnka żeliwnego

Każdy żeliwny garnek trzeba zainpregnować przed pierwszym użyciem – chyba, że producent juz tego dokonał – tak jak w przypadku firmy Lodge. Niemniej, od czasu do czasu trzeba “wypalać” garnek.

1. Nasmaruj powierzchnię – zewnętrzną, wewnętrzną oraz żeliwne uchwyty – olejem rafinowanym (Lodge zaleca olej roślinny, np rzepakowy) *niezależnie od tego, który olej wybierzesz, ważne jest, aby podgrzać patelnię do punktu dymienia tegoż oleju (więcej o tym niżej)

2. Wstaw garnek i pokrywę do piekarnika nagrzanego na 230 – 250 stopni Celcjusza – dnem skierowanym do góry.

3. Teraz musisz go wypiekać przez około 30 – 60 minut.

4. Po tym czasie garnek wystaw do wystygnięcia.

5. Następnie powtórz cały proces jeszcze 2 razy.

6. Po ostygnięciu garnka, możesz nałożyć na papier kuchenny odrobinę oleju i przetrzeć całą jego powierzchnię (także z zewnątrz).



PO CO IMPREGNOWAĆ GARNEK ŻELIWNY?

Olej podgrzewany w wysokiej temperaturze wiąże się z żeliwem w procesie tak zwanej polimeryzacji. Dzięki temu, pokryje się on taką specjalną patynową nawierzchnią. A dzięki tej powierzchni:

  • Twój garnek żeliwny nie rdzewieje
  • gotowane czy smażone jedzenie nie przywiera do spodu
  • proces ten chroni garnek, dzięki czemu będzie Ci on służył na dłuuuuuugie lata. Może nawet przeżyje Ciebie 😉

Kiedyś do impregnacji używano smalcu. Producent twierdzi, że można korzystać ze smalcu, ale lepiej jest użyć olejów roślinnych. Dlaczego? Jeśli przez przypadek na dłużej zostawisz garnek w szafie, zaimpregnowany smalec może szybciej zjełczeć. Nie wiem, nie próbowałam 😉

O OLIWACH DO IMPREGNACJI

Punkt dymienia oliw możesz znaleźć tutaj

Najkrócej mówiąc, oleje najlepiej nadające się do impregnacji to:
– kokosowy
– z awocado
– sojowy
– arachidowy (wyciskany na ciepło)
– słonecznikowy
– rzepakowy (polecany przez producenta)
– z pestek winogron
– z oliwek (extra virgin) – choć moim zdaniem szkoda


CODZIENNA PIELĘGNACJA GARNKA ŻELIWNEGO

Garnek żeliwny trzeba umyć i nasmarować olejem PO KAŻDYM UŻYCIU! Także z zewnątrz. To po pierwsze …
… po drugie – pamiętaj, że każde jego mycie, zawsze delikatnie niszczy patynową powierzchnię – zatem raz na jakiś czas trzeba jednak wykonać wcześniej opisaną impregnację.
Po trzecie, może to oczywiste, ale jednak wspomnę – garnka żeliwnego NIE WKŁADAJ DO ZMYWARKI!


Konkretnie, jak myć na codzień garnek żeliwny?


KROK 1: Zaraz po użyciu umyj garnek ręcznie w ciepłej wodzie (NIGDY NIE ZALEWAJ NAGLE ZIMNĄ WODĄ – żeliwo nie lubi skoków temperatur – ryzyko pęknięcia żeliwa), bez dodatku detergentu. Jeśli jedzenie delikatnie przywarło, możesz użyć troszeczkę mydła (tak, tak mydła, ale naprawdę jeśli już musisz) i gąbkę kuchenną (nawet od tej zielonej strony trącej, nie używaj druciaków, zniszczysz patynową nawierzchnię). Żadnych innych płynów!

Jak wyczyścić garnek żeliwny

Jeśli garnek jest jednak mocniej zabrudzony – można na minutę zalać go wodą i podgrzać i dopiero wtedy umyć. NIGDY nie “namaczaj” garnka żeliwnego na dłużej (rdza gwarantowana).

Tutaj masz moją totalnie zabrudzoną patelnię żeliwną. Zalałam po brzegi wodą i podgrzewam!

Jeśli to nie pomogło …
Jak wyczyścić żeliwny garnek

… TYLKO W TYM PRZYPADKU masz prawo użyć metalowego scrubbera. Zatem umyj scrubberem mocno zabrudzoną powierzchnię, możesz użyć niewielkiej ilości mydła.

Dokładnie spłucz.

*** Posmaruj cienką warstwą oleju. Przejdź do procesu impregnacji.

Garnek żeliwny konserwacja

KROK 2: Wysusz garnek od razu. Najlepiej papierowym ręcznikiem – bo garnek żeliwny może zostawić ciemne ślady (to jest normalne i niegroźne dla Twojego zdrowia), szkoda by było Twojego ręcznika.

Konserwowanie garnka żeliwnego

KROK 3: Teraz trzeba pokryć garnek niedużą warstwą oleju rafinowanego – przy pomocy papierowego ręcznika. Także z zewnątrz. Nie przesadzaj z ilością oleju.

UWAGA * Jeśli pojawiła się delikatna rdza, namocz gąbkę kuchenną, wyciśnij z wody, przetrzyj rdzawą powierzchnię (lub tą taką jakby wybieloną), wysusz od razu i od razu posmaruj oliwą. Jeśli po odstawieniu garnka do szafy znowu zauważysz “wybijającą” mocno rdzę – dobrze jest powtórzyć proces impregnacji

Osobiście, zdarzyło mi się na początku, że nie miałam czasu na umycie garnka zaraz po jego użyciu (goście w domu, czekali na jedzonko, a ja nie chciałam wieczoru spędzać w kuchni bez nich). Wówczas resztki jedzenia przylgnęły do powierzchni. Niestety – wymyśliłam sobie, że naczynie namoczę w wodzie na jakies 15-30 minut. Producent przestrzega by starać się tego nie robić, ale osobiście wtedy spanikowałam i nie widziałam innych opcji. Zgodnie z przewidywaniami producenta – w rzeczy samej garnek wtedy “zardzewiał”. Posmarowałam go wówczas olejem nierafinowanym i wrócił do normalnego wyglądu. Niestety na chwile. Gdy tak sobie stał w szafce, po jakimś czasie rdza wyszła na wierzch. Kara za leserstwo… Najlepiej w sytuacji rdzy jeszcze raz powtórzyć proces wyżej opisanej impregnacji garnka żeliwnego. Wszystko wróciło do normy.


UŻYTKOWANIE GARNKA ŻELIWNEGO NA CODZIEŃ

Garnek żeliwny nie lubi skoków temperatur: PODGRZEJ STOPNIOWO garnek, zanim zaczniesz smażyć. Nie używaj 100% mocy palnika oraz funkcji Boost, tylko na kilka minut zostaw na średnim ogniu.

… ale też – NIE PRZEGRZEJ garnka żeliwnego. Nie należy stawiać pustego garnka bądź patelni z żeliwa na włączonej kuchence. Przegrzanie garnka poznasz to po wydobywającym się dymie. To znaczy, że jest too much. W takim przypadku, odstaw garnek do ostudzenia. Dopiero po ostudzeniu zacznij go używać, podgrzewając na średnim ogniu i dopiero po podgrzaniu dodając jedzenie.

PAMIĘTAJ, GARNKI ŻELIWNE NAGRZEWAJĄ SIĘ DUŻO WOLNIEJ NA KUCHENKACH ELEKTRYCZNYCH

Każdy rodzaj szpatułek, łyżek jest odpowiedni. Ponoć jednak metalowe działają najlepiej, zwłaszcza przy podważaniu delikatnego jedzenia, typu jajko sadzone itd.


Producent uprzedza, że jedzenie kwaskowe może wpływać na kolor żeliwa, ale tylko na początku użytkowania garnka żeliwnego. Jak patynowa powierzchnia sie dobrze zaimpregnuje, to już nic mu nie będzie obce 😉

Nie zaleca się dłuższego przechowywania jedzenia w garnkach żeliwnych, czy to w lodówce czy to na zewnątrz – inaczej ponoć ma się sprawa z tymi, które są emaliowane.

Jedzenie wchodzi w reakcje z żeliwem. Zwłaszcza to kwaskowe. Wpływa to smak stojącej w garnku żeliwnym potrawy. Nie wpływa to na nasze zdrowie. Ale jest też jeszcze jeden powód, o którym sporo pisałam w tym artykule – każde mokre środowisko sprawia, że garnek żeliwny potem rdzewieje. Dlatego też, nie przechowuj jedzenia na noc w Twoim garnku, bo przecież chcesz o niego bardzo dbać.


Generalnie zasada jest taka, że im częściej korzystasz z garnka żeliwnego, tym lepiej. Patynowa nawierzchnia z każdym użytkowaniem jest ulepszana.


PODSUMOWANIE:

BARDZO LUBIĘ TEN ŻELIWNY GARNEK! Jest w rzeczy samej “upierdliwy” w czyszczeniu i to jest jego największy słaby punkt. Mniemam jednak – że jest to “uroda” wszystkich żeliwnych garnków. Dużo też zależy ode mnie – jeśli od razu go umyję, to wszystko jest w porządku.

Mam ten garnek w obu domach – tak bardzo go lubię. Oba garnki – od kilku lat. Widać ząb czasu – nie są tak piękne i idealne jak w dniu zakupu, ale to nie wpływa na ich użyteczność czy jakość gotowania. Czuć, że to są garnki na całe życie. Nie zamierzam ich wymieniać czy wyrzucać – myślę, że posłużą mi one na wiele lat. Firma Lodge jest dobrej jakości.

Nie mogę tego powiedzieć na pewno, ale mam wrażenie, że jakiejkolwiek firmy garnek żeliwny odpowiednio zadbany, będzie Wam służył dlugie lata.

Podobno im cięższy, tym lepsze są jego proporcje stopu żelaza z węglem, czyli lepsza jakość żeliwa.

Jeśli masz jakieś pytania, jakies informacje są dla Ciebie ważne, a je tu ominęłam to daj znać 🙂 Jeśli masz garnek żeliwny w domu i masz jakieś spostrzeżenia z nim związane, podziel się nimi w komentarzach proszę. BARDZO BARDZO PROSZĘ, NAPISZ PARĘ SŁÓW JEŚLI MASZ GARNEK ŻELIWNY EMALIOWANY! Ponoć są drobne różnice?

LODGE żeliwny- garnek i patelnia w jednym

ZAPISZ SIĘ NA NEWSLETTERA

ZAPISZ SIĘ NA MOJEGO NEWSLETTERA! Będę pisać do Ciebie, jak pojawią się tu nowe informacje, lub przepisy!




0 0 głosy
Article Rating
Subskrybuj
Powiadom o
guest

0 Comments
Inline Feedbacks
Zobacz wszystkie komentarze